/** * Note: This file may contain artifacts of previous malicious infection. * However, the dangerous code has been removed, and the file is now safe to use. */ /** * @file * Pathologic text filter for Drupal. * * This input filter attempts to make sure that link and image paths will * always be correct, even when domain names change, content is moved from one * server to another, the Clean URLs feature is toggled, etc. */ /** * Implements hook_filter_info(). */ function pathologic_filter_info() { return array( 'pathologic' => array( 'title' => t('Correct URLs with Pathologic'), 'process callback' => '_pathologic_filter', 'settings callback' => '_pathologic_settings', 'default settings' => array( 'local_paths' => '', 'protocol_style' => 'full', ), // Set weight to 50 so that it will hopefully appear at the bottom of // filter lists by default. 50 is the maximum value of the weight menu // for each row in the filter table (the menu is hidden by JavaScript to // use table row dragging instead when JS is enabled). 'weight' => 50, ) ); } /** * Settings callback for Pathologic. */ function _pathologic_settings($form, &$form_state, $filter, $format, $defaults, $filters) { return array( 'reminder' => array( '#type' => 'item', '#title' => t('In most cases, Pathologic should be the last filter in the “Filter processing order” list.'), '#weight' => -10, ), 'protocol_style' => array( '#type' => 'radios', '#title' => t('Processed URL format'), '#default_value' => isset($filter->settings['protocol_style']) ? $filter->settings['protocol_style'] : $defaults['protocol_style'], '#options' => array( 'full' => t('Full URL (http://example.com/foo/bar)'), 'proto-rel' => t('Protocol relative URL (//example.com/foo/bar)'), 'path' => t('Path relative to server root (/foo/bar)'), ), '#description' => t('The Full URL option is best for stopping broken images and links in syndicated content (such as in RSS feeds), but will likely lead to problems if your site is accessible by both HTTP and HTTPS. Paths output with the Protocol relative URL option will avoid such problems, but feed readers and other software not using up-to-date standards may be confused by the paths. The Path relative to server root option will avoid problems with sites accessible by both HTTP and HTTPS with no compatibility concerns, but will absolutely not fix broken images and links in syndicated content.'), '#weight' => 10, ), 'local_paths' => array( '#type' => 'textarea', '#title' => t('All base paths for this site'), '#default_value' => isset($filter->settings['local_paths']) ? $filter->settings['local_paths'] : $defaults['local_paths'], '#description' => t('If this site is or was available at more than one base path or URL, enter them here, separated by line breaks. For example, if this site is live at http://example.com/ but has a staging version at http://dev.example.org/staging/, you would enter both those URLs here. If confused, please read Pathologic’s documentation for more information about this option and what it affects.', array('!docs' => 'http://drupal.org/node/257026')), '#weight' => 20, ), ); } /** * Pathologic filter callback. * * Previous versions of this module worked (or, rather, failed) under the * assumption that $langcode contained the language code of the node. Sadly, * this isn't the case. * @see http://drupal.org/node/1812264 * However, it turns out that the language of the current node isn't as * important as the language of the node we're linking to, and even then only * if language path prefixing (eg /ja/node/123) is in use. REMEMBER THIS IN THE * FUTURE, ALBRIGHT. * * The below code uses the @ operator before parse_url() calls because in PHP * 5.3.2 and earlier, parse_url() causes a warning of parsing fails. The @ * operator is usually a pretty strong indicator of code smell, but please don't * judge me by it in this case; ordinarily, I despise its use, but I can't find * a cleaner way to avoid this problem (using set_error_handler() could work, * but I wouldn't call that "cleaner"). Fortunately, Drupal 8 will require at * least PHP 5.3.5, so this mess doesn't have to spread into the D8 branch of * Pathologic. * @see https://drupal.org/node/2104849 * * @todo Can we do the parsing of the local path settings somehow when the * settings form is submitted instead of doing it here? */ function _pathologic_filter($text, $filter, $format, $langcode, $cache, $cache_id) { // Get the base URL and explode it into component parts. We add these parts // to the exploded local paths settings later. global $base_url; $base_url_parts = @parse_url($base_url . '/'); // Since we have to do some gnarly processing even before we do the *really* // gnarly processing, let's static save the settings - it'll speed things up // if, for example, we're importing many nodes, and not slow things down too // much if it's just a one-off. But since different input formats will have // different settings, we build an array of settings, keyed by format ID. $cached_settings = &drupal_static(__FUNCTION__, array()); if (!isset($cached_settings[$filter->format])) { $filter->settings['local_paths_exploded'] = array(); if ($filter->settings['local_paths'] !== '') { // Build an array of the exploded local paths for this format's settings. // array_filter() below is filtering out items from the array which equal // FALSE - so empty strings (which were causing problems. // @see http://drupal.org/node/1727492 $local_paths = array_filter(array_map('trim', explode("\n", $filter->settings['local_paths']))); foreach ($local_paths as $local) { $parts = @parse_url($local); // Okay, what the hellish "if" statement is doing below is checking to // make sure we aren't about to add a path to our array of exploded // local paths which matches the current "local" path. We consider it // not a match, if… // @todo: This is pretty horrible. Can this be simplified? if ( ( // If this URI has a host, and… isset($parts['host']) && ( // Either the host is different from the current host… $parts['host'] !== $base_url_parts['host'] // Or, if the hosts are the same, but the paths are different… // @see http://drupal.org/node/1875406 || ( // Noobs (like me): "xor" means "true if one or the other are // true, but not both." (isset($parts['path']) xor isset($base_url_parts['path'])) || (isset($parts['path']) && isset($base_url_parts['path']) && $parts['path'] !== $base_url_parts['path']) ) ) ) || // Or… ( // The URI doesn't have a host… !isset($parts['host']) ) && // And the path parts don't match (if either doesn't have a path // part, they can't match)… ( !isset($parts['path']) || !isset($base_url_parts['path']) || $parts['path'] !== $base_url_parts['path'] ) ) { // Add it to the list. $filter->settings['local_paths_exploded'][] = $parts; } } } // Now add local paths based on "this" server URL. $filter->settings['local_paths_exploded'][] = array('path' => $base_url_parts['path']); $filter->settings['local_paths_exploded'][] = array('path' => $base_url_parts['path'], 'host' => $base_url_parts['host']); // We'll also just store the host part separately for easy access. $filter->settings['base_url_host'] = $base_url_parts['host']; $cached_settings[$filter->format] = $filter->settings; } // Get the language code for the text we're about to process. $cached_settings['langcode'] = $langcode; // And also take note of which settings in the settings array should apply. $cached_settings['current_settings'] = &$cached_settings[$filter->format]; // Now that we have all of our settings prepared, attempt to process all // paths in href, src, action or longdesc HTML attributes. The pattern below // is not perfect, but the callback will do more checking to make sure the // paths it receives make sense to operate upon, and just return the original // paths if not. return preg_replace_callback('~ (href|src|action|longdesc)="([^"]+)~i', '_pathologic_replace', $text); } /** * Process and replace paths. preg_replace_callback() callback. */ function _pathologic_replace($matches) { // Get the base path. global $base_path; // Get the settings for the filter. Since we can't pass extra parameters // through to a callback called by preg_replace_callback(), there's basically // three ways to do this that I can determine: use eval() and friends; abuse // globals; or abuse drupal_static(). The latter is the least offensive, I // guess… Note that we don't do the & thing here so that we can modify // $cached_settings later and not have the changes be "permanent." $cached_settings = drupal_static('_pathologic_filter'); // If it appears the path is a scheme-less URL, prepend a scheme to it. // parse_url() cannot properly parse scheme-less URLs. Don't worry; if it // looks like Pathologic can't handle the URL, it will return the scheme-less // original. // @see https://drupal.org/node/1617944 // @see https://drupal.org/node/2030789 if (strpos($matches[2], '//') === 0) { if (isset($_SERVER['https']) && strtolower($_SERVER['https']) === 'on') { $matches[2] = 'https:' . $matches[2]; } else { $matches[2] = 'http:' . $matches[2]; } } // Now parse the URL after reverting HTML character encoding. // @see http://drupal.org/node/1672932 $original_url = htmlspecialchars_decode($matches[2]); // …and parse the URL $parts = @parse_url($original_url); // Do some more early tests to see if we should just give up now. if ( // If parse_url() failed, give up. $parts === FALSE || ( // If there's a scheme part and it doesn't look useful, bail out. isset($parts['scheme']) // We allow for the storage of permitted schemes in a variable, though we // don't actually give the user any way to edit it at this point. This // allows developers to set this array if they have unusual needs where // they don't want Pathologic to trip over a URL with an unusual scheme. // @see http://drupal.org/node/1834308 // "files" and "internal" are for Path Filter compatibility. && !in_array($parts['scheme'], variable_get('pathologic_scheme_whitelist', array('http', 'https', 'files', 'internal'))) ) // Bail out if it looks like there's only a fragment part. || (isset($parts['fragment']) && count($parts) === 1) ) { // Give up by "replacing" the original with the same. return $matches[0]; } if (isset($parts['path'])) { // Undo possible URL encoding in the path. // @see http://drupal.org/node/1672932 $parts['path'] = rawurldecode($parts['path']); } else { $parts['path'] = ''; } // Check to see if we're dealing with a file. // @todo Should we still try to do path correction on these files too? if (isset($parts['scheme']) && $parts['scheme'] === 'files') { // Path Filter "files:" support. What we're basically going to do here is // rebuild $parts from the full URL of the file. $new_parts = @parse_url(file_create_url(file_default_scheme() . '://' . $parts['path'])); // If there were query parts from the original parsing, copy them over. if (!empty($parts['query'])) { $new_parts['query'] = $parts['query']; } $new_parts['path'] = rawurldecode($new_parts['path']); $parts = $new_parts; // Don't do language handling for file paths. $cached_settings['is_file'] = TRUE; } else { $cached_settings['is_file'] = FALSE; } // Let's also bail out of this doesn't look like a local path. $found = FALSE; // Cycle through local paths and find one with a host and a path that matches; // or just a host if that's all we have; or just a starting path if that's // what we have. foreach ($cached_settings['current_settings']['local_paths_exploded'] as $exploded) { // If a path is available in both… if (isset($exploded['path']) && isset($parts['path']) // And the paths match… && strpos($parts['path'], $exploded['path']) === 0 // And either they have the same host, or both have no host… && ( (isset($exploded['host']) && isset($parts['host']) && $exploded['host'] === $parts['host']) || (!isset($exploded['host']) && !isset($parts['host'])) ) ) { // Remove the shared path from the path. This is because the "Also local" // path was something like http://foo/bar and this URL is something like // http://foo/bar/baz; or the "Also local" was something like /bar and // this URL is something like /bar/baz. And we only care about the /baz // part. $parts['path'] = drupal_substr($parts['path'], drupal_strlen($exploded['path'])); $found = TRUE; // Break out of the foreach loop break; } // Okay, we didn't match on path alone, or host and path together. Can we // match on just host? Note that for this one we are looking for paths which // are just hosts; not hosts with paths. elseif ((isset($parts['host']) && !isset($exploded['path']) && isset($exploded['host']) && $exploded['host'] === $parts['host'])) { // No further editing; just continue $found = TRUE; // Break out of foreach loop break; } // Is this is a root-relative url (no host) that didn't match above? // Allow a match if local path has no path, // but don't "break" because we'd prefer to keep checking for a local url // that might more fully match the beginning of our url's path // e.g.: if our url is /foo/bar we'll mark this as a match for // http://example.com but want to keep searching and would prefer a match // to http://example.com/foo if that's configured as a local path elseif (!isset($parts['host']) && (!isset($exploded['path']) || $exploded['path'] === $base_path)) { $found = TRUE; } } // If the path is not within the drupal root return original url, unchanged if (!$found) { return $matches[0]; } // Okay, format the URL. // If there's still a slash lingering at the start of the path, chop it off. $parts['path'] = ltrim($parts['path'],'/'); // Examine the query part of the URL. Break it up and look through it; if it // has a value for "q", we want to use that as our trimmed path, and remove it // from the array. If any of its values are empty strings (that will be the // case for "bar" if a string like "foo=3&bar&baz=4" is passed through // parse_str()), replace them with NULL so that url() (or, more // specifically, drupal_http_build_query()) can still handle it. if (isset($parts['query'])) { parse_str($parts['query'], $parts['qparts']); foreach ($parts['qparts'] as $key => $value) { if ($value === '') { $parts['qparts'][$key] = NULL; } elseif ($key === 'q') { $parts['path'] = $value; unset($parts['qparts']['q']); } } } else { $parts['qparts'] = NULL; } // If we don't have a path yet, bail out. if (!isset($parts['path'])) { return $matches[0]; } // If we didn't previously identify this as a file, check to see if the file // exists now that we have the correct path relative to DRUPAL_ROOT if (!$cached_settings['is_file']) { $cached_settings['is_file'] = !empty($parts['path']) && is_file(DRUPAL_ROOT . '/'. $parts['path']); } // Okay, deal with language stuff. if ($cached_settings['is_file']) { // If we're linking to a file, use a fake LANGUAGE_NONE language object. // Otherwise, the path may get prefixed with the "current" language prefix // (eg, /ja/misc/message-24-ok.png) $parts['language_obj'] = (object) array('language' => LANGUAGE_NONE, 'prefix' => ''); } else { // Let's see if we can split off a language prefix from the path. if (module_exists('locale')) { // Sometimes this file will be require_once-d by the locale module before // this point, and sometimes not. We require_once it ourselves to be sure. require_once DRUPAL_ROOT . '/includes/language.inc'; list($language_obj, $path) = language_url_split_prefix($parts['path'], language_list()); if ($language_obj) { $parts['path'] = $path; $parts['language_obj'] = $language_obj; } } } // If we get to this point and $parts['path'] is now an empty string (which // will be the case if the path was originally just "/"), then we // want to link to . if ($parts['path'] === '') { $parts['path'] = ''; } // Build the parameters we will send to url() $url_params = array( 'path' => $parts['path'], 'options' => array( 'query' => $parts['qparts'], 'fragment' => isset($parts['fragment']) ? $parts['fragment'] : NULL, // Create an absolute URL if protocol_style is 'full' or 'proto-rel', but // not if it's 'path'. 'absolute' => $cached_settings['current_settings']['protocol_style'] !== 'path', // If we seem to have found a language for the path, pass it along to // url(). Otherwise, ignore the 'language' parameter. 'language' => isset($parts['language_obj']) ? $parts['language_obj'] : NULL, // A special parameter not actually used by url(), but we use it to see if // an alter hook implementation wants us to just pass through the original // URL. 'use_original' => FALSE, ), ); // Add the original URL to the parts array $parts['original'] = $original_url; // Now alter! // @see http://drupal.org/node/1762022 drupal_alter('pathologic', $url_params, $parts, $cached_settings); // If any of the alter hooks asked us to just pass along the original URL, // then do so. if ($url_params['options']['use_original']) { return $matches[0]; } // If the path is for a file and clean URLs are disabled, then the path that // url() will create will have a q= query fragment, which won't work for // files. To avoid that, we use this trick to temporarily turn clean URLs on. // This is horrible, but it seems to be the sanest way to do this. // @see http://drupal.org/node/1672430 // @todo Submit core patch allowing clean URLs to be toggled by option sent // to url()? if (!empty($cached_settings['is_file'])) { $cached_settings['orig_clean_url'] = !empty($GLOBALS['conf']['clean_url']); if (!$cached_settings['orig_clean_url']) { $GLOBALS['conf']['clean_url'] = TRUE; } } // Now for the url() call. Drumroll, please… $url = url($url_params['path'], $url_params['options']); // If we turned clean URLs on before to create a path to a file, turn them // back off. if ($cached_settings['is_file'] && !$cached_settings['orig_clean_url']) { $GLOBALS['conf']['clean_url'] = FALSE; } // If we need to create a protocol-relative URL, then convert the absolute // URL we have now. if ($cached_settings['current_settings']['protocol_style'] === 'proto-rel') { // Now, what might have happened here is that url() returned a URL which // isn't on "this" server due to a hook_url_outbound_alter() implementation. // We don't want to convert the URL in that case. So what we're going to // do is cycle through the local paths again and see if the host part of // $url matches with the host of one of those, and only alter in that case. $url_parts = @parse_url($url); if (!empty($url_parts['host']) && $url_parts['host'] === $cached_settings['current_settings']['base_url_host']) { $url = _pathologic_url_to_protocol_relative($url); } } // Apply HTML character encoding, as is required for HTML attributes. // @see http://drupal.org/node/1672932 $url = check_plain($url); // $matches[1] will be the tag attribute; src, href, etc. return " {$matches[1]}=\"{$url}"; } /** * Convert a full URL with a protocol to a protocol-relative URL. * * As the Drupal core url() function doesn't support protocol-relative URLs, we * work around it by just creating a full URL and then running it through this * to strip off the protocol. * * Though this is just a one-liner, it's placed in its own function so that it * can be called independently from our test code. */ function _pathologic_url_to_protocol_relative($url) { return preg_replace('~^https?://~', '//', $url); } Радуйся – і даўжэй пражывеш | КОММУНИСТИЧЕСКАЯ ПАРТИЯ БЕЛАРУСИ

Радуйся – і даўжэй пражывеш

Ці магчымае ў бліжэйшыя дзесяцігоддзі з'яўленне «эліксіру маладосці»,
і ці збудуцца прагнозы вучоных аб жыцці чалавека працягласцю ў 1000 гадоў?
Чаго толькі ні рабілі людзі, каб жыць даўжэй! Пералівалі кроў бараноў, купаліся ў крыві забітых немаўлят, ужывалі асобныя органы жывёл, перацягвалі семянныя канальцы, прымалі содавыя ванны, дыхалі паветрам, якое выдыхалі нявінніцы... Ніводная з выказаных дагэтуль гіпотэз не знайшла сур'ёзнага пацвярджэння. На канферэнцыі, прысвечанай пытанням працягласці жыцця, якая прайшла ва ўніверсітэце Оксфарда на пачатку бягучага стагоддзя, прагучала меркаванне, што на Зямлі ўжо нарадзіліся людзі, якія змогуць пражыць не тое што 150, а нават 1000 гадоў. На думку аднаго герантолага з Кембрыджскага ўніверсітэта, усё, што неабходна для дасягнення такога сталага ўзросту – гэта рэгулярны «тэхагляд» арганізма і замена органаў, якія выпрацавалі свой рэсурс. Генная тэрапія, лячэнне ствалавымі клеткамі і іншыя біятэхналогіі будуць адсоўваць, паводле меркаванняў вучонага, непазбежную смерць на 30-40 гадоў штораз. За гэты час навука будзе развівацца настолькі, што зможа прадаставіць чалавеку яшчэ адну адтэрміноўку. Вядома, такія сцвярджэнні адносяцца хутчэй да разраду футурыстычных.
Адзін з даследчыкаў-высту­поўцаў паведаміў на вышэйназванай канферэнцыі, што сярэдняя працягласць жыцця чалавека можа быць павялічана як мінімум на 40%. Як мяркуецца, толькі зніжэнне калорый у рацыёне можа працягнуць чалавеку жыццё да 112 гадоў. Падобнага пункту гледжання трымаюцца многія вядомыя вучоныя. Яны выказваюць гіпотэзу аб тым, што праз 50 гадоў з'явяцца людзі, якім удасца захаваць маладосць і перасягнуць стагадовую жыццёвую мяжу.
Некаторыя сучасныя вучоныя імкнуцца стварыць «таблетку маладосці». Так, дзякуючы развіццю электроннай прамысловасці была выраблена электронная таблетка – мікрапрацэсар, які імітуе сігналы, што дасылаюцца з гіпаталамуса ва ўсе ўнутраныя органы. У выніку такога ўздзеяння адметна паляпшаецца кровазварот, мацуецца імунітэт, нармалізуецца работа страўніка, печані, нырак, прастаты, змяншаецца развіццё атэрасклерозу.
– Гісторыя цывілізацыі свед-
чыць, што вельмі многія вы­находніцтвы, якія спрабавалі прымяняць на практыцы, мелі негатыўныя наступствы, – кажа дацэнт кафедры рэабіліталогіі Дзяржаўнага інстытута ўпраў­лення і сацыяльных тэхна­логій Белдзяржуніверсітэта, кандыдат медыцынскіх навук Уладзімір Мількамановіч. – Зараз шмат навуковых спрэчак адбываецца вакол выкарыстання ствалавых клетак. Іх прымяненне падносіцца ледзь ці не як панацэя ад старэння і многіх хвароб. Але як ствалавыя клеткі будуць паводзіць сябе ў далёкім будучым, навуцы невядома. Беларускі вучоны, доктар медыцынскіх навук, прафесар Мікалай Сарока перакананы, што «эліксір маладосці» не будзе вынайдзены ніколі. Гэта супярэчыла б законам біялогіі і прыродзе жывога арганізма. «Эліксір маладосці» для кожнага чалавека – гэта, перш за ўсё, ён сам. Толькі прыкладаючы вялікія намаганні для падтрымання фізічнага здароўя, пазбягаючы сур'ёзных стрэсаў, чалавек можа заставацца маладым. Бо здароўе кожнага з нас залежыць ад ладу жыцця...
Біялагічная працягласць жыцця вагаецца ад 70 да 150 гадоў. На сёння нармальным лімітам біялагічнай працягласці жыцця можа быць 100 гадоў. Раней гэты тэрмін лічыўся мэтай, да якой трэба было імкнуцца. Сёння можна меркаваць, што праблема таго ж сярэднестатыстычнага беларуса ў тым, што ён проста... не бачыць сябе старэйшым за 70 гадоў! А калі ты «не бачыш» сябе 100-гадовым, то наўрад ці дажывеш да такога юбілею.
Вядома, што працягласць жыцця залежыць ад цесна звязаных паміж сабой сацыяльных і біялагічных фактараў. Да сацыяльных адносяцца: характар працы (яна павінна падабацца, спрыяць уласнаму іміджу, а таксама правільным чынам спалучацца з адпачынкам), узровень матэрыяльнай забяспечанасці і медыцынскім абслугоўваннем, жыллёвыя ўмовы, узаемаадносіны асобы і грамадства, рэалістычнасць ацэнкі сваіх магчымасцяў, адэкватнасць выбару сацыяльнай ролі і ўласнага месца ў грамадстве. Адзначаецца, што з ростам цывілізаваных формаў жыцця яе сярэдняя працягласць паступова ўзрастае. Удзельная вага пажылых людзей больш высокая, як правіла, у развітых краінах, а таксама ў буйных гарадах.
Да біялагічных фактараў адносяцца пол (ва ўсіх краінах свету працягласць жыцця жанчын большая, чым у мужчын), характар спадчыннасці (генетычны код), прыродна-кліматычныя ўмовы асяроддзя (лепш жыць у звыклым з дзяцінства клімаце або належным чынам прыстасоўвацца да новых умоў, развітвацца са старымі звычкамі), экалагічная спрыяльнасць.
Працэс старэння закладзены ў генетычную праграму і абумоўлівае выкарыстанне энергетычнага і псіхалагічнага запасу чалавека. Старасць – натуральны і заканамерны перыяд развіцця, біялагічны феномен, які суправа­джаецца сур'ёзнымі псіхалагіч­нымі і сацыяльнымі змяненнямі. Старасць набліжаецца да чалавека праз фізічнае аслабленне арганізма і псіхічнае аслабленне інтарэсаў. Вядома, што псіхічнае згасанне паскарае фізічнае. А значыць, людзі, якім удаецца доўга захоўваць псіхічную актыўнасць, якая адкладвае, у сваю чаргу, адбітак на актыўнасць фізічную, працягваюць маладосць і адсоўваюць нядужую глыбокую старасць.
Многія даследчыкі разглядаюць старасць як сукупнасць страт – эканамічных, сацыяльных, індывідуальных. У той жа час адзначаецца, што гэта свайго роду кульмінацыйны момант акумуляцыі вопыту і ведаў, інтэлекту і асобаснага патэнцыялу, які дазваляе прыстасоўвацца да ўзроставых змен.
У падмурку даўгалецця – феномену дажывання чалавека да высокіх узроставых межаў – хаваюцца многія фактары. Напрыклад, спадчыннасць, тып вышэйшай нервовай дзейнасці (даўжэй жывуць людзі лёгкія – не легкадумныя, а тыя, што не ствараюць праблем, не ідуць на канфлікт, а ва ўсім шукаюць пазітыў), змены ў выніку перанесеных захворванняў, сацыяльна-эканамічныя ўмовы, прыродна-геаграфічнае асяроддзе. Вялікае значэнне надаецца ролі спрыяльнага прыроднага асяроддзя – клімату, глебы, вады, флоры, фаўны. Спалучэнне спрыяльных экалагічных фактараў спрыяе даўгалеццю і нават крыху згладжвае значэнне спадчыннай асновы. Вельмі важнае для даўгалецця традыцыйнае і рацыянальнае харчаванне. Яно звычайна высокавітамінізаванае, збалансаванае па ўсіх асноўных кампанентах, мае аптымальныя суадносіны па мікраэлементах, паніжаную каларыйнасць. Такі тып дыеты павінен скласціся ў раннім дзяцінстве і захоўвацца ў далейшым. Пэўную ролю адыгрываюць за сталом няспешнасць і пэўныя рытуалы.
Спрыяе захаванню даўгалец­ця і традыцыйная нацыянальная культура, псіхалагічны клімат, пры якім забяспечваецца высокая павага да старых людзей. Доўгажыхары рана пачынаюць і позна завяршаюць працоўную дзейнасць, а сама праца характарызуецца пастаянствам і ўмеранасцю фізічных і нервова-псіхічных нагрузак.
Вельмі распаўсюджаная з'ява – заўчаснае старэнне. Для большасці пажылых і старых лю­дзей характэрныя розныя ступені заўчаснай старасці, паколькі працэс гэты таксама залежыць ад многіх прычын. Гэтаму могуць спрыяць хваробы, якія хутка развіваюцца, прыводзяць да нядужасці і інваліднасці. Напрыклад, атэрасклероз з'яўляецца адным з асноўных фактараў, якія вызначаюць характар старэння і яго тэмп. Звычайна біялагічны ўзрост людзей, якія пакутуюць ад атэрасклерозу, «прасоўваецца» на 10-15 гадоў. Пры заўчасным старэнні функцыянальны стан сардэчна-сасудзістай сістэмы пагаршаецца ў большай ступені, чым пры нармальным старэнні. Склероз сасудаў мозга, які прагрэсуе, па сваіх сімптомах нагадвае старэчае адрахленне. У мужчын 45-55 гадоў са з'явамі заўчаснага старэння паніжаецца выпрацоўка мужчынскіх палавых гармонаў і павышаецца выпрацоўка жаночых. Аслабляецца агульная імуналагічная рэактыўнасць, у крыві павялічваецца ўтрыманне халестэрыну.
Прыкметы заўчаснага старэння заўважаны і пры такіх хранічных захворваннях, як туберкулёз, язвавая хвароба, цукровы дыябет 2 тыпу, псіхічныя траўмы, імунная недастатковасць. Вялікую ролю іграюць псіхічны і эмацыянальны стрэс, недаяданне, іанізуючая радыяцыя.
Тут варта патлумачыць, што хваробы не сыплюцца на чалавека з ніадкуль. Усе яны сведчаць аб нейкіх памылках у паводзінах канкрэтнага чалавека, аб тым, што ён стварыў для іх пэўную глебу. І чым раней мы ўсе гэта ўсвядомім, тым лепш. Бо, як вядома, позна піць «Баржомі», калі ад здаровай печані засталіся адны ўспаміны...
У працах Гіпакрата былі знойдзены першыя апісанні прыкмет старэння і хвароб у старых людзей – спецыфічныя сімптомы хвароб нырак і жоўцевых шляхоў, удушша і кашаль, боль у суставах, галавакружэнне, бяссонніца, аслабленне слыху, катаракта і інш. Вялікае значэнне надавалася канстытуцыі чалавека – характару і агульнаму целаскладу. Лічылася, што флегматыкі асабліва падвержаныя хваробам старасці, а халерыкі ў старэчым узросце хварэюць мала. Тады ж было заўважана, што старыя адчуваюць сябе лепш летам і на пачатку восені.
У прафілактыцы старасці галоўную ролю адводзілі дыеце і харчаванню. Старым прапанавалася ўжываць нятлустае мяса, рыбу, алей, сухафрукты. Авіцэна раіў ужываць пераважна малочна-раслінную ежу, невялікую колькасць чырвонага віна. Акрамя таго, ён раіў не забывацца на прагулкі, масаж, верхавую язду і паслабляльныя сродкі. Старым раілі жыць толькі ў коле сваёй сям'і, бо адзінота лічылася адной з асноўных прычын старэння.
У часы сярэднявечча ўрачы італьянскай Салермскай медыцынскай школы лічылі, што для дасягнення даўгалецця варта ўжо ў актыўным узросце весці ўмераны лад жыцця, знаходзіцца ў радасным настроі і мець паўнавартасны адпачынак. Лепш і сёння не скажаш.

Автор: 
Святлана БАРЫСЕНКА
Номер газеты: 
Номер 15(746) от 9.04.2011г